In een Baskisch dorp, tussen Bilbao en San Sebastián, volstonden een grill en hout: Asador Etxebarri voert de World’s 50 Best Restaurants aan in Lima. Achter de feestvreugde blijven dezelfde vragen over de rangschikking bestaan.
Het vuur heeft gewonnen. Asador Etxebarri, een tempel van de houtgestookte keuken in Axpe, in de kleine gemeente Atxondo, in Spaans Baskenland, is uitgeroepen tot het beste restaurant ter wereld. Het restaurant staat sinds 1990 onder leiding van Bittor Arginzoniz, dat in 2025 al op de tweede plaats eindigde en bekroond is met een Michelinster. Zijn reputatie dankt hij aan zijn huisgemaakte chorizo, zijn glasaaltjes en vooral zijn gegrilde runderribstuk, dat door de organisatoren van de ranglijst als zijn signatuurgerecht wordt beschouwd. De uitslag werd op 4 november bekendgemaakt in het Teatro Municipal van Lima, in Peru. Voor het eerst vond de ceremonie plaats in Zuid-Amerika.
Achter Etxebarri vervolledigen Gaggan in Bangkok, op de tweede plaats, en Alchemist in Kopenhagen, op de derde plaats, het podium. Gaggan Anand, de Indiase chef achter Gaggan, geldt als een pionier van de experimentele keuken in Azië. Bij Alchemist brengt Rasmus Munk gastronomie, kunst en theater samen in één totaalervaring. Het hoogst genoteerde Franse restaurant is Plénitude van Arnaud Donckele, op de tiende plaats, tegenover de veertiende plaats in 2025.
België: Bozar op de 42ste plaats
Wat België betreft, maakt Karen Torosyan (Bozar, Brussel) een mooie sprong naar de 42ste plaats, tegenover de 63ste plaats in 2025 in de top 100. De van oorsprong Armeense chef voegt zich daarmee bij Peter Goossens (Hof van Cleve) en Nick Bril (The Jane), twee andere Belgische chefs die tot de beste restaurants ter wereld behoren.
Een ranglijst die tot discussie leidt
De World’s 50 Best Restaurants wordt sinds 2002 samengesteld door een duizendtal experts: chefs, journalisten en restauranteigenaars. De lijst is uitgegroeid tot een van de invloedrijkste gastronomische ranglijsten ter wereld, maar kan allerminst op unanieme bijval rekenen. Belga en AFP herinneren eraan dat het stemsysteem wordt bekritiseerd wegens een gebrek aan transparantie. En dat is niet nieuw.
De website Quartz wees erop dat de stemgerechtigden hun keuzes niet hoeven te motiveren en dat er geen officiële criteria worden gepubliceerd. De beweging « Occupy 50 Best », ontstaan in 2015, eiste dan ook duidelijkheid over de samenstelling van de jury en de vraag of haar leden daadwerkelijk hebben gegeten in de restaurants waarvoor ze stemmen.
De ongeveer 1.100 stemgerechtigden, die geacht worden anoniem te blijven, mogen gratis verblijven en maaltijden aanvaarden. Zoals Il Post in juni 2025 opmerkte, is het moeilijk om anoniem te blijven wanneer je een bekende chef of restaurantcriticus bent. Sinds 2019 verdwijnt bovendien het restaurant dat op nummer één eindigt het jaar daarop uit de lijst. Volgens critici bekroont de ranglijst daardoor vooral « de besten die nog niet gewonnen hebben ». De Evening Standard waarschuwde in 2019 al voor een « populariteitswedstrijd » en wees erop dat een terugval in de rangschikking de reputatie en de zakelijke belangen van een chef kan schaden.
De organisatie stelde in die artikels van haar kant dat ze de anonimiteit van haar jury beschermt, het de juryleden verbiedt om voor hun eigen restaurant te stemmen en pariteit onder de stemgerechtigden heeft ingevoerd.
Een ranglijst die dromen doet ontstaan, maar ook discussie oproept: je leest ze beter als een momentopname van een sector dan als een definitief oordeel.
Een eerbetoon aan de overdracht van kennis
Bij het in ontvangst nemen van zijn trofee bracht Bittor Arginzoniz hulde aan iedereen die « ons heeft geholpen om ons werk rond het vuur voort te zetten ».
« Onze moeders, grootmoeders, grote vrouwelijke en mannelijke chefs hebben ons een onschatbaar cultureel en gastronomisch erfgoed doorgegeven », verklaarde hij. « We zijn hier al vele jaren aan het werk en uiteindelijk is de beloning gekomen. »
LD
